اگر کمی دقت کنیم از تاریخچه شمشیر کاتانا و واکیزاشی مقالات و درکل مطالب بسیار زیادی وجود دارد. به شمشیر شیراسایا در کل اشاره کمی شده و اغلب در جزئیات تاریخ سامورایی نادیده گرفته می‌شود. این غفلت ناعادلانه است زیرا این شمشیر (یا دقیق‌تر، این غلاف) هم داستان جالبی برای گفتن دارد.

شیراسایا چیست

ما در این مقاله قصد داریم به این سؤال عمیق‌تر بپردازیم. به‌عنوان‌مثال برای وضوح بیش­تر در معنی کلمه، شیراسایا را می‌توان به «غلاف سفید» ترجمه کرد. در اصل یک غلاف بدون تزئین است که برای محافظت از شمشیرها استفاده می‌شود.

شیراسایا برای اولین‌بار چه زمانی ظاهر شد

به‌طورکلی کارشناسان و تاریخ‌شناسان بر این باورند. که برای بار اول شیراسایا در دوره ادو، یعنی از سال ۱۶۰۳ تا ۱۸۶۸ پس از میلاد وجود داشت. یک داستان جالبی که در همین ابتدا وجود دارد این است که دولت در آن زمان برای برقراری صلح در تمام سرزمین اقدام به تحمیل قوانین و مقرراتی مخصوص به سامورایی‌ها کرد. چون اکثر درگیری‌ها در میان قبایل مختلف از همین طبقه سامورایی‌ها نشات می‌گرفت.

بعد از عملیاتی شدن تصمیم دولت, قانون عدم حمل شمشیر در ملا عام و جامعه تصویب شد. و دیگر سامورایی‌ها حق نداشتند شمشیرهای خود را به کمر ببندند مجبور شدند از shirasayaها استفاده کنند. درواقع استفاده از این وسیله برای آن­ها به دو دلیل بود. اول اینکه به‌خاطر آنکه شمشیرشان در مدت طولانی ممکن بود در غلاف بماند، این وسیله از خراب‌شدن آن جلوگیری می‌کرد. دوم هم آنکه شکل این Shirasayaها آن‌قدر ساده بود که می‌توانستند شمشیر خود را مثلاً به‌جای عصا در ملا عام بیرون ببرند و کسی متوجه آن نشود.

با shikomizue اشتباه نشود

ازآنجایی‌که غلاف شیراسایا کاملاً ساده و بدون تزئین است، اغلب آن را با شومیزوئه مقایسه می‌کردند و اشتباه می‌گرفتند. اما این اشتباه گرفتن فقط از آنجایی صحیح است که هر دوی این غلاف‌ها کاملاً ساده هستند و هیچ تزئینی ندارند. فقط همین شباهت بین آنها موجب این اشتباه می‌شود. حال به تفاوت‌های این دو می‌پردازیم.

درواقع Shikomizue یک‌پایه مخفی دارد که می‌تواند تیغه شمشیر را کاملاً مخفی کند. همچنین هدف اصلی آن هم به طبع پنهان کردن شمشیرها بود. یک شومیزو می‌تواند غلاف شمشیر را کاملاً مثل یک‌تکه چوب ساده نشان داد. در سریال تلویزیونی ژاپنی Zatoichi این ایده به تصویر کشیده شد. در آن سریال، شخصیت اصلی داستان درواقع خود را یک ماساژور نابینا نشان می‌داد اما در حقیقت یک شمشیرزن ماهر بود.

یک فیلم آمریکایی نیز در همین موضوع ساخته شد که درواقع شومیزوئه را به مخاطبان غربی نشان می‌داد. نام این فیلم «خشم کور» است. در آن یک سرباز قدیمی از جنگ ویتنام به تصویر کشیده شده که نابینا شده است. او پس از جریاناتی، راه‌ورسم سامورایی‌ها را بلد می‌شود. و وقتی که به خانه خودش برمی‌گردد، به یک سامورایی تبدیل شده است. و از یک شومیزوئه برای پنهان کردن اسلحه خود به شکل یک عصا استفاده می‌کند.

اما درکل، فیلم‌ها و سریال‌های نسبتا کمتری غلاف تاریخی Shirasaya را به تصویر کشیده‌اند. در همین باره برای علاقه‌مندان به فیلم و سریال، در این بخش چند فیلم که در آن از Shirasaya استفاده شده است را، آورده‌ایم:

  • Lady Snowblood – در این فیلم شخصیت اصلی همیشه یک Shirasaya را حمل می‌کند تا از شمشیر یک‌دست خود استفاده کند.
  • Naruto – در این فیلم که از سری انیمه است. شخصیتی به نام UchihaSasuke شمشیری با قدرت‌های ماورایی دارد که آن را در یک غلاف ساده shirasaya حمل می‌نماید.

امروزه نیز Shirasaya تولید می‌شود و برای خرید وجود دارد. البته بسیاری از آنها به‌عنوان قطعات دکوری فروخته می‌شوند. در نتیجه، اگر به تاریخ سامورایی و این‌گونه وسایل علاقه ­مند هستید، گزینه بسیار مناسبی برای دکور یا کلکسیون شما خواهد بود.

تفاوت KOSHIRAE با SHIRASAYA

به‌طورکلی در میان سامورایی‌ها این مورد کاملاً رایج بود که شمشیرهای خود را مثلاً به‌جای به کمر بستن کاتانا با تیغه مخصوص، در درون یک لوازم جانبی مخصوص، پنهان و نگهداری نمایند. کوشیرا دقیقاً در همین‌جا کاربرد دارد. همان‌طور که گفته شد، مثلاً به‌جای اینکه کاتانا را به‌طور مستقیم با استفاده از ارسی (ابی) بپوشند. آن را اغلب در پایه‌ای پرآذین به نام کوشیرا می‌گذاشتند و سپس آن کوشیرا را به‌دور کمرشان می‌بستند.

اما جنگجویان سامورایی در ژاپن فئودال به‌جای کوشیرا از شیراسایا برای محافظت از شمشیرهای خود در برابر آسیب و همچنین برای پنهان کردن آن استفاده می‌کردند. پس می‌توان نتیجه گرفت درحالی‌که کوشیرا و Shirasaya ممکن است از نظر ظاهری شبیه به هم به نظر برسند. اما درواقع دو وسیله منحصربه‌فرد و هرکدام باهدف خاص خود طراحی می‌شدند.

کوشیرا

همانطور که گفته شد کوشیرا درواقع یک غلاف شمشیر است که یک سامورایی آن را به کمر خود می‌بندد. اما باید گفت که این غلاف کاملاً زیبا و تزئین شده است. جنگجویان سامورایی در ژاپن فئودال طبق قانون آن زمان می‌توانستند در هر زمانی شمشیرهای خود را با خودشان حمل کنند. در اصل طبق قانون آنها بایستی یک شمشیر بزرگ و یک شمشیر همراه کوچک‌تر را با خود به کمرشان می‎بستند. حال‌آنکه قانون آنها را مجبور به حمل شمشیر به نحوه خاصی نمی‌کرد پس آن­ها بیش­تر شمشیرهایشان را در کوشیراها قرار می‌دادند.

کوشیراها معمولاً با استفاده از چوب درختان محلی یعنی چوب لاکی ساخته می‌شدند و به شکلی متناسب و دلخواه و موردعلاقه جنگجویان سامورایی برای شمشیرهایشان طراحی می‌شدند. همان‌طور که گفته شد اغلب جنگجویان سامورایی دو شمشیر داشتند، پس طبیعتاً هم دو کوشیرا جدا به کمر خود می‌بستند. این کوشیراهای چوبی موجب می‌شد که سامورایی‌ها قادر باشند سریع شمشیر خود را از غلاف بیرون بکشند و وارد عمل شوند.

البته دولت ژاپن در آن زمان قوانین دیگری هم داشت که واقعاً جالب است که بدانید. برای مثال، در دوره ادو ژاپن، جنگجویان سامورایی بایستی درصورتی‌که جنگ می‌شد، کوشیراهای خود را با دسته شمشیرشان در سمت راست خود ببندند. اما اگر در زمان صلح قرار داشتند، جنگجویان سامورایی موظف بودند که کوشیراهایشان را با دسته شمشیر خود در سمت چپ­شان ببندند.

شیراسایا

از طرفی، شیراسایا برعکس کوشیرا، یک غلاف ساده و بدون تزئین است و وقتی استفاده می‌شد که سامورایی‌ها قرار بود از شمشیرهایشان استفاده نکنند. درواقع تفاوت اصلی میان کوشیرا و Shirasaya را می‌توان در این پیدا کرد که اولی برای به کمربسته شدن توسط جنگجویان سامورایی در هنگام جنگ بود. درحالی‌که دومی فقط جهت نگهداری شمشیر یک جنگجوی سامورایی هنگامی که از آن استفاده یا آن را حمل نمی‌کرد طراحی شده بود.

تفاوت بزرگ دیگر بین این دو تفاوت در زیبایی‌شان بود. کوشیراها معمولاً در کمال وقار و زیبایی و با تزئینات بسیار زیاد طراحی می‌شد و هدفش هم آن بود که واقعاً چشمگیر و زیبا باشد. از طرفی شیراسایا طراحی بسیار ساده‌تری داشتو شامل هیچ زیبایی خاص یا تزئیناتی نبود.

جمع‌بندی

به‌طورکلی از شیراسایا زمانی استفاده می‌شد که یک شمشیرزن معتقد بود که شمشیر او به این زودی‌ها مورداستفاده قرار نمی‌گیرد یا برای مدت طولانی فقط در معرض نمایش یا پنهان خواهد بود. برخلاف کاتاناها که برای نبرد در نظر گرفته می‌شدند، شیراسایا دارای تسوبا یا محافظ نیست. بااین‌حال، همین باعث می‌شود شمشیرهای shirasaya برای اهداف نمایشی و حتی به‌عنوان سلاح‌های نامحسوس برای افراد آموزش‌دیده، ایده‌آل باشد.

منابع

https://www.karatemart.com/black-shirasaya-sword https://www.sharpen-up.com/short-history-shirasaya-sword/ https://www.martialartswords.com/blogs/articles/koshirae-vs-shirasaya-whats-the-difference